OGAHIY TARIXIY ASARLARIDAGI TASAVVUFIY ISTILOHLARDA LEKSIK-SEMANTIK JARAYONLAR

Authors

  • Alimova Sabohat Saparbayevna Urganch shahri 26-maktab o‘qituvchisi Author

Keywords:

Keywords: Kalit so‘zlar: Ogahiy, tarixiy nasr, tasavvufiy istilohlar, leksik-semantik jarayonlar, semantik siljish, desakralizatsiya, irfoniy leksika.

Abstract

Annotatsiya. Ushbu tadqiqot XIX asr Xorazm adabiy va tarixshunoslik muhitining yirik vakili Muhammad Rizo Ogahiyning tarixiy nasriy asarlaridagi tasavvufiy istilohlarning leksik-semantik transformatsiyasi va taraqqiyot jarayonlarini o‘rganishga bag‘ishlanadi. Tadqiqotda shoir va tarixchining "Riyoz ud-davla", "Zubdat ut-tavorix" va "Jome’ ul-voqeoti sultoni" kabi tarixiy xronikalarida qo‘llangan irfoniy-tasavvufiy terminlarning poetik va falsafiy muloqotdan rasmiy-tarixiy hamda ijtimoiy-siyosiy kontekstga ko‘chish jarayonlari tahlil etilgan. Natijalar Ogahiy tarixiy asarlarida tasavvufiy leksikaning desakralizatsiya, semantik kengayish, metafora va uslubiy siljish kabi hodisalarga uchraganini ko‘rsatadi. Ushbu maqola mumtoz matnshunoslik, tarixiy leksikologiya va ilmiy terminologiya tadqiqida muhim amaliy hamda nazariy ahamiyatga ega.

References

1.Ogahiy. Riyoz ud-davla (Neshriyotga tayyorlovchi va mas’ul muharrir: A. Ahmedov). – Toshkent: Fan, 1977.

2.Ogahiy. Zubdat ut-tavorix. – Toshkent: Fan, 1998.

3.Hakimov, M. O‘zbek mumtoz she’riyatining tasavvufiy leksikasi va semantikasi. – Toshkent: Akademnashr, 2012.

4.Jumaxojayev, T. O‘zbek tarixiy nasri tili va uslubi. – Toshkent: Universitet, 2005.

5.Eshonqulov, J. Irfoniy poetika va matn semantikasi. – Toshkent: Mumtoz so‘z, 2018.

Downloads

Published

2026-09-21