OG‘IR METALLAR TA’SIRIDA TUPROQ EKOLOGIK HOLATINING O‘ZGARISHI VA UNING BAXOLANISHI

Authors

  • Jakbaraliyev Azizbek Xayrullo o‘g‘li Author Author

Keywords:

Keywords: Og‘ir metallarning tuproq gumus miqdori, pH muhiti, mikrobiologik va fermentativ faolligi hamda ozuqa rejimiga ko‘rsatadigan salbiy ta’sirini tahlil qilish hamda tuproq ekologik holatining o‘zgarish dinamikasini baholashdan iborat.

Abstract

Bugungi kunda sanoat korxonalarining jadal rivojlanishi, kon-metallurgiya sanoati chiqindilarining ortishi, avtotransport vositalaridan chiquvchi zaharli gazlar hamda qishloq xo‘jaligida mineral o‘g‘itlar va pestitsidlardan me’yoridan ortiq foydalanish atrof-muhit, xususan, tuproq qatlamining og‘ir metallar bilan ifloslanishiga olib kelmoqda. Og‘ir metallar (Pb, Cd, Cu, Zn, Hg, Cr, Ni va boshqalar) tuproq ekotizimida parchalanmaydigan, uzoq muddat to‘planib boruvchi va bioakkumulyatsiya xususiyatiga ega bo‘lgan eng xavfli ifloslantiruvchilar qatoriga kiradi.

References

1. O‘zbekiston Respublikasining 'Atrof-muhitni muhofaza qilish to‘g‘risida'gi Qonuni. – Toshkent, 1992.

2. Xolmatov Sh.M., Isaqov J.T. Tuproq ekologiyasi va uning muhofazasi. – Toshkent: 'O‘zbekiston', 2018. – 215 b.

3. Kuziyev R.K., Abduraxmonov N.A. Tuproq undorligi va uni oshirish yo‘llari. – Toshkent: 'Fan', 2020. – 180 b.

4. Kolesnikov S.I., Kazeev K.Sh., Val'kov V.F. Ekologicheskie posledstviya zagryazneniya pochv tyazhelymi metallami. – Rostov-na-Donu: SKNTs VSh, 2015. – 232 s.

5. Kabata-Pendias A. Trace Elements in Soils and Plants. 4th Edition. – CRC Press, Boca Raton, 2011. – 548 p.

6. Garmash G.A. Raspredelenie tyazhelykh metallov v pochvakh i rasteniyakh pri tekhnogennom zagryaznenii // Pochvovedenie. – 2019. – № 3. – S. 65-72.

7. Toshkenboyev A.X. Sanoat chiqindilarining tuproq mikrobiotsenoziga ta’siri // Ekologiya xabarnomasi. – Toshkent, 2021. – № 5. – B. 34-38.

8. Adriano D.C. Trace Elements in Terrestrial Environments: Biogeochemistry, Bioavailability, and Risks of Metals. – Springer-Verlag, New York, 2001. – 867 p.

Downloads

Published

2026-09-18