ENDOFIT MIKROORGANIZMLAR METABOLITLARINING QISHLOQ XO‘JALIGI MAHSULOTLARINI SAQLASHDAGI BIOTEXNOLOGIK IMKONIYATLARI

Authors

  • Mo‘ydinova Nurxon Mirzajon qizi Qo‘qon universiteti Andijon filiali o‘qituvchisi Author

Keywords:

Keywords: endofit mikroorganizmlar, ikkilamchi metabolitlar, biopreparatlar, qishloq xo‘jaligi mahsulotlari, saqlash, fitopatogen mikroorganizmlar, antimikrob faollik, biologik himoya, oziq-ovqat xavfsizligi, biotexnologiya.

Abstract

Ushbu tezisda qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini saqlash jarayonida yuzaga keladigan mikrobiologik buzilishlar, chirish va zamburug‘li infeksiyalar natijasida kelib chiqadigan mahsulot yo‘qotishlarini kamaytirishning zamonaviy biotexnologik yondashuvlari yoritilgan. An’anaviy saqlash usullarida qo‘llaniladigan sintetik fungitsid va konservantlarning ekologik hamda sanitariya jihatdan yuzaga keltirishi mumkin bo‘lgan muammolari tahlil qilingan. Endofit mikroorganizmlar tomonidan hosil qilinadigan ikkilamchi metabolitlarning fitopatogen mikroorganizmlarga qarshi antimikrob va antagonistik xususiyatlari ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, endofit mikroorganizmlar metabolitlari asosida biologik faol biopreparatlar yaratish va ulardan meva-sabzavot hamda boshqa qishloq xo‘jaligi mahsulotlarini saqlash muddatini uzaytirishda foydalanish istiqbollari bayon etilgan. Mazkur biotexnologik yondashuv oziq-ovqat xavfsizligini ta’minlash, mahsulot sifatini saqlash va saqlash davridagi yo‘qotishlarni kamaytirishga xizmat qilishi mumkin.

References

1.Morales-Cedeño L.R., Orozco-Mosqueda M.C., Loeza-Lara P.D. et al. Plant growth-promoting bacterial endophytes as biocontrol agents of pre- and post-harvest diseases: Fundamentals, methods of application and future perspectives. Microbiological Research. 2021;242:126612. DOI: 10.1016/j.micres.2020.126612.

2.Sharma A., Kaushik N., Sharma A. et al. Exploring the potential of endophytes and their metabolites for bio-control activity. 3 Biotech. 2022;12(10):277. DOI: 10.1007/s13205-022-03321-0.

3.Ling L., Feng L., Li Y. et al. Endophytic Fungi Volatile Organic Compounds as Crucial Biocontrol Agents Used for Controlling Fruit and Vegetable Postharvest Diseases. Journal of Fungi. 2024;10(5):332. DOI: 10.3390/jof10050332.

4.Endophyte mediated biocontrol mechanisms of phytopathogens in agriculture. Research in Microbiology. 2024;175(8):104229. DOI: 10.1016/j.resmic.2024.104229.

5.Metabolomic Insights Into Endophyte-Derived Bioactive Compounds. Frontiers in Microbiology. 2022;13. DOI: 10.3389/fmicb.2022.835931.

Downloads

Published

2026-09-29