TIJORAT BANKLARI FAOLIYATIDA ESG INTEGRATSIYASINING ILMIY-NAZARIY JIHATLARI
Keywords:
Keywords: Kalit so‘zlar: ESG, tijorat banklari, barqaror bank faoliyati, yashil moliya, ESG-risk, iqlim riski, kredit riski, korporativ boshqaruv, barqaror rivojlanish, IFRS S1, IFRS S2.Abstract
Annotatsiya. Mazkur ilmiy tezisda tijorat banklari faoliyatiga ekologik, ijtimoiy va korporativ boshqaruv - ESG (Environmental, Social and Governance) tamoyillarini integratsiya qilishning ilmiy-nazariy asoslari tadqiq etilgan. ESG konsepsiyasining shakllanish evolyutsiyasi, uning manfaatdor tomonlar nazariyasi, barqaror rivojlanish konsepsiyasi, “uch karra natija” yondashuvi hamda zamonaviy risk-menejment bilan o‘zaro bog‘liqligi ochib berilgan. Tijorat banklarining moliyaviy vositachilik xususiyatidan kelib chiqib, ESG omillarining bank faoliyatiga bevosita operatsion ta’siri bilan bir qatorda kredit va investitsiya portfeli orqali bilvosita ta’siri mavjudligi asoslangan. Xalqaro standartlar va prudensial yondashuvlar asosida ESGni bank strategiyasi, korporativ boshqaruv, kreditlash, risklarni boshqarish, portfel monitoringi va hisobot tizimiga kompleks integratsiya qilish zarurligi yoritilgan. O‘zbekiston tijorat banklari uchun ESG boshqaruv tizimini takomillashtirish bo‘yicha ilmiy takliflar shakllantirilgan.
References
1.Freeman R.E. Strategic Management: A Stakeholder Approach. Boston: Pitman, 1984.
2.Elkington J. Cannibals with Forks: The Triple Bottom Line of 21st Century Business. Oxford: Capstone, 1997.
3.United Nations Global Compact. Who Cares Wins: Connecting Financial Markets to a Changing World. 2004.
4.Eccles R.G., Ioannou I., Serafeim G. The Impact of Corporate Sustainability on Organizational Processes and Performance // Management Science. 2014. Vol. 60, No. 11. P. 2835–2857. DOI: 10.1287/mnsc.2014.1984.
5.Friede G., Busch T., Bassen A. ESG and financial performance: aggregated evidence from more than 2000 empirical studies // Journal of Sustainable Finance & Investment. 2015. Vol. 5, No. 4. P. 210–233. DOI: 10.1080/20430795.2015.1118917.
6.Basel Committee on Banking Supervision. Principles for the Effective Management and Supervision of Climate-related Financial Risks. Bank for International Settlements, 2022.
7.European Banking Authority. Guidelines on the Management of ESG Risks. Paris, 2025.