ALKOGOLLI ENSEFALOPATIYA: ZAMONAVIY DIAGNOSTIKA VA DAVOLASH TAMOYILLARI
Keywords:
Keywords: Kalit so‘zlar: alkogolli ensefalopatiya, Wernicke ensefalopatiyasi, Korsakoff sindromi, tiamin, ataksiya, oftalmoplegiya, kognitiv buzilish, MRT.Abstract
Annotatsiya. Alkogolli ensefalopatiya surunkali va ko‘p miqdorda alkogol iste’moli, noto‘g‘ri ovqatlanish hamda tiamin (B1 vitamini) tanqisligi fonida shakllanadigan og‘ir neyrometabolik zararlanishlar majmuasidir. Uning eng muhim klinik ko‘rinishlaridan biri Wernicke ensefalopatiyasi bo‘lib, o‘z vaqtida aniqlanmasa Korsakoff sindromi va doimiy kognitiv nuqsonlarga olib kelishi mumkin. Tezisda alkogolli ensefalopatiyaning patogenezi, klinik mezonlari, zamonaviy neyrovizualizatsiya yondashuvlari va shoshilinch davolash tamoyillari yoritilgan. Erta klinik shubha, parenteral tiaminni kechiktirmasdan yuborish, elektrolit va ozuqaviy yetishmovchiliklarni tuzatish hamda alkogol iste’molini to‘xtatishga qaratilgan kompleks reabilitatsiya asosiy tamoyillar sifatida ko‘rsatilgan.
References
1.Ibodullayev Z. Asab kasalliklari. – Toshkent, 2013.
2.Shodmonov X.Q., Eshmurodov X.Sh., Tursunova O.T. Asab va ruhiy kasalliklar. – Toshkent, 2004.
3.Majidov N.M., Gafurov B.G., Majidova Yo.N. Xususiy nevrologiya. – Toshkent, 2012.
4.Ashurov Z.Sh., Teshabayeva G.D. Psixotrop dori vositalarining psixiatriya va narkologiyada qo‘llanilishi. O‘quv qo‘llanma. – Toshkent, 2015.
5.Toshkent tibbiyot akademiyasi. Narkologiya fanidan ishchi o‘quv dasturi: alkogol psixozlari, o‘tkir va surunkali alkogol ensefalopatiyalari. – Toshkent, 2024.
6.Singh J., Regina A.C. Wernicke Encephalopathy. StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2026.
7.Arts N.J.M., Walvoort S.J.W., Kessels R.P.C. A Clinician’s View of Wernicke-Korsakoff Syndrome. J Clin Med. 2022;11(22):6755.
8.Habas E., Farfar K., Errayes N., Rayani A., Elzouki A.N. Wernicke Encephalopathy: An Updated Narrative Review. Saudi J Med Med Sci. 2023;11(3):193-200. doi:10.4103/sjmms.sjmms_416_22.
9.Lingford-Hughes A. et al. Evidence-based consensus guidelines for the pharmacological management of substance dependence: recommendations from the British Association for Psychopharmacology. J Psychopharmacol. 2026.
10.Day E., Bentham P.W., Callaghan R., Kuruvilla T., George S. Thiamine for prevention and treatment of Wernicke-Korsakoff Syndrome in people who abuse alcohol. Cochrane Database Syst Rev. 2013;2013(7):CD004033.