БОЛАЛАРДА ОРТИҚЧА ВАЗН ВА СЕМИЗЛИК: ЭРТА ХАВФ ОМИЛЛАРИ, СКРИНИНГ ВА ПРОФИЛАКТИКА

Authors

  • Маматху'жаева Гулхаё Азизбек кизи Author Author

Keywords:

Keywords: болалар, ортиқча вазн, семизлик, тана масса индекси, перцентиль, скрининг, профилактика, жисмоний фаоллик.

Abstract

Ушбу тезисда болалар ва ўсмирларда ортиқча вазн ҳамда семизликнинг шаклланиш механизмлари, эрта аниқлаш усуллари ва профилактик ёндашувлари таҳлил қилинган. Семизлик фақат ташқи кўриниш билан боғлиқ ҳолат эмас, балки инсулинрезистентлик, артериал гипертензия, дислипидемия, жигарнинг метаболик касаллиги ва руҳий-ижтимоий муаммолар хавфини оширадиган кўп омилли ҳолат сифатида ёритилган. Боланинг ёши ва жинсига мос тана масса индекси перцентиллари, бел айланаси, овқатланиш одатлари, жисмоний фаоллик ва оилавий анамнезни биргаликда баҳолаш эрта скринингнинг асоси экани таъкидланган.

References

1.Ўзбекистон Республикаси Соғлиқни сақлаш вазирлиги. Болалар ва ўсмирларда семизлик: диагностика, даволаш, тиббий аралашув, профилактика ва реабилитация бўйича миллий клиник протокол. Тошкент, 2025.

2.UNICEF Uzbekistan. (2026). Ўзбекистонда мактаб озиқланиш муҳитини баҳолаш / Assessment of school nutrition environments in Uzbekistan. Тошкент.

3.UNICEF Uzbekistan. (2026). Ўзбекистонда ўсмирлар овқатланишини ўрганиш / Study on Adolescent Nutrition in Uzbekistan. Тошкент.

4.UNICEF Uzbekistan. (2024). Situation Analysis of Children and Adolescents in Uzbekistan: Health and Nutrition. Тошкент.

5.Ўзбекистон Республикаси Статистика агентлиги ва UNICEF. (2022). Ўзбекистонда кўп кўрсаткичли кластер кузатуви (MICS) 2021-2022: якуний ҳисобот. Тошкент.

6.UNICEF Uzbekistan. Nutrition programme: children and adolescent nutrition resources for Uzbekistan. Тошкент.

7.World Health Organization. (2024). Obesity and overweight. Geneva: WHO.

8.Hampl, S. E., Hassink, S. G., Skinner, A. C., et al. (2023). Clinical Practice Guideline for the Evaluation and Treatment of Children and Adolescents With Obesity. Pediatrics, 151(2), e2022060640.

Downloads

Published

2026-10-05