OFTALMOLOGIYA TERMINOLOGIYASINING SHAKLLANISH MANBALARI VA UNING TIBBIY TERMINOLOGIYA TIZIMIDAGI O‘RNI

Authors

  • Ahmedova Aziza Mansurbek qizi Qo‘qon universiteti Andijon filiali o‘qituvchisi Author

Keywords:

Keywords: oftalmologiya terminologiyasi, terminosistema, genetik qatlam, yunon-lotin asos, o‘zlashma termin, kalka, tavsifiy termin, eponim, chog‘ishtirma terminshunoslik.

Abstract

Ingliz va o‘zbek tillaridagi oftalmologiya terminologiyasining shakllanish manbalari oltita tarixiy-genetik qatlam asosida tasniflanadi: yunon-lotin qatlami, arab tibbiyoti orqali kirgan qatlam, zamonaviy xalqaro qatlam, rus tili vositasida o‘zlashgan qatlam, o‘zbek tilida kalkalangan va tavsifiy yo‘l bilan yaratilgan qatlam hamda zamonaviy xalqaro qatlam , rus tili vositasida o‘zlashgan qatlam hamda zamonaviy texnologiya va ko‘z mikrojarrohligi bilan bog‘liq yangi birliklar qatlami.Shuningdek, oftalmologiya terminosistemasining o‘rni aniqlanadi hamda uning yaqin sohalar bilan chegarasi belgilanadi. Olingan natijalar oftalmologik terminlarning struktur-derivatsion va semantic tasnifi uchun nazariy-metodologik asos bo‘lib xizmat qiladi.

References

1.Ahmad, Umar, John Delieu, and Sami A. Al-Ani. “Lighting the Torch of Knowledge in the Darkness of the Middle Ages: The Arab-Islamic Influence on Ophthalmology.” Journal of the British Islamic Medical Association, vol. 17, 2024. https://jbima.com

2.Asatullayeva, Dilrabo G‘ulomovna. “Lug‘atlar shakllanishi va ularning mazmun-sifatini aniqlash (terminologiya misolida).” Tadqiqotlar. Jahon ilmiy-metodik jurnali, 40-son, 1-to‘plam, 2024, 104–108-betlar. ISSN 3030-3613.

3.Džuganová, Božena. “Medical Language – A Unique Linguistic Phenomenon.” JAHR, vol. 10/1, no. 19, 2019, pp. 129–145. https://hrcak.srce.hr/file/325950

4.Fujimoto, James, and Eric Swanson. “The Development, Commercialization, and Impact of Optical Coherence Tomography.” Investigative Ophthalmology & Visual Science, vol. 57, no. 9, 2016, pp. OCT1–OCT13. doi:10.1167/iovs.16-19963.

5.Ibn Sino, Abu Ali. Tib qonunlari. 3-kitob. Toshkent: Sharq, 2020. 736 b. ISBN 978-9943-5990-6-2.

6.Kelman, Charles D. “Phaco-Emulsification and Aspiration: A New Technique of Cataract Removal. A Preliminary Report.” American Journal of Ophthalmology, vol. 64, no. 1, 1967, pp. 23–35.

7.Kuchkarova, Gavxar Abdullayevna. “Ingliz va o‘zbek tillarida xalqaro turizm atamalarining shakllanishi va rivojlanishi.” Qo‘qon universiteti xabarnomasi, 15-jild, 43-son, 2025, 164–167-betlar. ISSN 2181-1695.

8.Marečková, Elena, František Šimon, and Ladislav Červený. “Latin as the Language of Medical Terminology: Some Remarks on Its Role and Prospects.” Swiss Medical Weekly, vol. 132, 2002, pp. 581–587.

9.Usmonxo‘jayev, A., O‘. Abilov, va M. Turaxonova. Tibbiy atamalar lug‘ati. A. Q. Shadmanov tahriri ostida. Toshkent: Donishmand ziyosi, 2022. 400 b.

10.Vit, Yuliya. “The Origins of Medical Terminology.” Scientific Journal of Polonia University, vol. 55, no. 6, 2022, pp. 102–108.

11.Xalimova, Nodira Baxronkulovna, va Mehrangiz Azizova. “The Use of Russian Medical Terms in Medicine and Their Linguopragmatic Significance.” Partner Conferences of the International Scientific Journal Research Focus, vol. 4, special issue 1, 2025, pp. 112–114.

12.Xamidova, Durdona Muxtorovna. “O‘zbek tili iqtisodiy terminlarining tarixiy-etimologik xususiyatlari.” Oriental Renaissance: Innovative, Educational, Natural and Social Sciences, vol. 4, no. 5, 2024, 11–20-betlar.

13.Абдуллаева, Розанна. “Трудности перевода медицинских терминов с русского на узбекский язык.” Форум переводоведов – 2022, т. 2, спец. вып. 28, 2022, с. 347–353. ISSN 2181-1784.

14.Швецова, Светлана Викторовна. Лингвистический анализ способов терминообразования в современной английской офтальмологической терминосистеме: дис. … канд. филол. наук: 10.02.04. Иркутск, 2005. 180 с

Downloads

Published

2026-10-16